Hơn 90% ca ung thư vú và cổ tử cung có thể điều trị thành công nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm. Thay vì lo lắng, chủ động sàng lọc định kỳ chính là 'lá chắn' vững chắc nhất giúp phụ nữ làm chủ sức khỏe và bảo vệ trọn vẹn hạnh phúc gia đình.
Nhận diện nguy cơ và lợi ích của việc sàng lọc sớm
Sàng lọc sớm giúp phát hiện những bất thường ngay cả khi cơ thể chưa có biểu hiện bệnh rõ ràng. Việc này giúp tăng tỷ lệ sống sót sau 5 năm lên đến 99% với ung thư vú và 91% với ung thư cổ tử cung. Tăng cơ hội bảo tồn tuyến vú và khả năng sinh sản, đồng thời tiết kiệm đáng kể chi phí và thời gian điều trị.
Đối với ung thư vú, bạn hãy cảnh giác nếu thuộc nhóm nguy cơ: trên 40 tuổi; tiền sử gia đình có người mắc bệnh; dậy thì sớm, mãn kinh muộn; không sinh con hoặc sinh con muộn sau 35 tuổi; mang gen đột biến BRCA1/2.
Các dấu hiệu cảnh báo ung thư vú gồm: khối u cứng không đau ở vú hoặc nách; kích thước, hình dạng vú thay đổi bất thường. Ngoài ra còn có tình trạng da vú nhăn lõm như vỏ cam, đỏ tấy; núm vú bị tụt vào trong hoặc tiết dịch bất thường.
Đối với ung thư cổ tử cung, nguy cơ cao thường đến từ việc nhiễm virus HPV, quan hệ tình dục sớm hoặc có nhiều bạn tình. Thói quen hút thuốc lá hoặc tình trạng hệ miễn dịch suy yếu cũng là những yếu tố làm tăng khả năng mắc bệnh.
Các dấu hiệu cảnh báo ung thư cổ tử cung gồm: ra máu âm đạo bất thường sau quan hệ, giữa chu kỳ kinh hoặc sau mãn kinh; khí hư có mùi hôi, màu sắc lạ (vàng, xanh hoặc lẫn máu); đau vùng chậu âm ỉ hoặc đau khi quan hệ tình dục.
Lộ trình tầm soát và các biện pháp dự phòng chủ động
Để sàng lọc ung thư vú, phụ nữ từ 20 tuổi nên tự khám vú hàng tháng vào ngày thứ 7-10 của chu kỳ kinh. Từ 30-40 tuổi, chị em cần khám vú lâm sàng tại cơ sở y tế mỗi năm một lần, kết hợp siêu âm vú để tăng độ chính xác cho người trẻ hoặc có mô vú dày.
Phụ nữ từ 40 tuổi trở lên nên chụp nhũ ảnh (Mammography) định kỳ mỗi 1–2 năm một lần. Kỹ thuật này giúp phát hiện sớm những tổn thương siêu nhỏ mà các phương pháp kiểm tra thông thường có thể bỏ qua.
Đối với ung thư cổ tử cung, phụ nữ từ 21 tuổi hoặc đã quan hệ tình dục nên thực hiện xét nghiệm Pap smear 3 năm một lần. Trong độ tuổi 30-65, việc kết hợp xét nghiệm Pap smear và HPV mỗi 5 năm được xem là giải pháp tầm soát tối ưu nhất.
Tại các tuyến y tế cơ sở, phương pháp quan sát cổ tử cung với acid acetic hoặc Lugol (VIA/VILI) là lựa chọn đơn giản, chi phí thấp nhưng hiệu quả. Bên cạnh đó, tiêm vắc-xin HPV là biện pháp phòng ngừa hữu hiệu nhất cho cả nam và nữ từ 9 đến 45 tuổi.
Để bảo vệ sức khỏe toàn diện, hãy duy trì lối sống lành mạnh với nhiều rau xanh, hạn chế rượu bia và thực phẩm chế biến sẵn. Đừng quên tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, duy trì cân nặng hợp lý, quan hệ tình dục an toàn và khám phụ khoa định kỳ hàng năm.
Sàng lọc sớm ung thư vú và cổ tử cung không đơn thuần là một thủ tục y khoa, mà còn là lời cam kết yêu thương và trách nhiệm cao nhất bạn dành cho chính mình. Hãy hành động ngay hôm nay để bảo vệ trọn vẹn hạnh phúc tương lai.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh